�bn Hacer el-Askalan� - tekdinislam

�bn Hacer el-Askalan� - tekdinislam - Blogcu

tekdinislam

• 12/2/2008 - �bn Hacer el-Askalan�

�bn Hacer el-Askalan�

(1372-1449m.)

R.Nur Enstit�s�

Me�hur hadis alimlerindendir. Tesirli vaazlar� ve hutbeleriyle tan�nd�. Hayat�n�n b�y�k b�l�m�n� hadis ilmine verdi. Devrinin en �nl� ve yetkili alimlerinden biri oldu. �stifade etti�i eser ve �ah�slar�n isimlerini belirtmede b�y�k titizlik g�sterdi. F�k�h sahas�nda da kendini yeti�tirdi. �ok say�da eser kaleme ald�.

As�l ad� �ihab�ddin'dir. Filistinli olup memleketi olan Askalan'dan �t�r� Askalani, yedinci dedesine nispetle �bn Hacer olarak an�ld�. Eb�'l-Fazl k�nyesinin yan�nda soyunun dayana��ndan dolay� Kinani �nvanlar�yla da an�ld�. �bn Hacer lakab�yla me�hur oldu. K�nyesi Eb�'l-Fazl �ihab�ddin Ahmed bin Ali bin Muhammed el-Askalani �eklindedir.

�ubat 1372'de (H. 773) eski M�s�r'da do�du. D�rt ya��nda iken babas� bir s�re sonra da annesi vefat edince ablas� ile yaln�z kald�. Ancak, babas� vefat�ndan �nce hem kendilerine yetecek kadar servet b�rakt� hem de biri ticaretle, di�eri ilimle u�ra�an iki dostuna onlar� emanet etti. Her ikisinin de ilimle u�ra�malar� ve e�itimlerini tamamlamalar� sa�land�.

�bn Hacer, dokuz ya��nda haf�z oldu. On iki ya��nda babas�n�n dostu Harrubi ile Mekke'ye gitti ve burada dersler ald�. Bir �ok �nemli eseri h�fzetti. Ba�ta hadis olmak �zere f�k�h, Arap�a ve matematik derslerini ald�. Edebi ilimlerle me�gul olup me�hur �air ve ediplerin eserlerini okuyarak kendini geli�tirdi. Bu arada Peygamber Efendimiz (asm) hakk�nda �iirler yazmaya ba�lad�.

�ok say�da alimden ders ald�� halde yirmi ya��ndan itibaren ilmi seyahatlere ba�lad�. �skenderiye, Hicaz, Yemen, Taiz, Aden, Zebid, Vadilhasib gibi �ehirleri dola�t�. Buradaki alimlerden istifade etti. Birka� kez daha Hicaz'a gidip ilimle u�ra�maya devam etti. Seyahatlerinden sonra M�s�r'a d�nd�. Memluk Sultan� Seyfeddin Barsbay ile birlikte Amid'e (Diyarbak�r) �afii kad�s� s�fat�yla gitti. Yol g�zerg�h� boyunca u�rad�� yerlerde ilim meclislerini te�kil ederek hadis konusunda bildiklerini ��retmeye �al��t�.

�bn Hacer, 1403 y�l�ndan itibaren vefat�na kadar yakla��k 46 y�l muhtelif okullarda hocal�k yapt�. Bir �ok medresede �zellikle hadis derslerini okuttu. �lim meclislerine ayr� bir �nem verdi. Vefat�na kadar evinde ve di�er yerlerde alimleri bir araya getirerek bu meclisleri canl� tuttu. Bu meclisler esnas�nda ezberinde tuttu�u hadisleri yazd�rtt�. B�ylece on ciltlik hadis eseri v�cuda geldi. Yirmi yedi y�l boyunca �srarla reddetti�i M�s�r �afii ba�kad�l��na Sultan taraf�ndan tayin edildi (1423). Vefat�na yak�n bir zamana kadar bu g�revi devam ettirdi. Bu arada hakk�ndaki �ikayetlerden dolay� yedi kez g�revden al�nd�. Yap�lan tahkik sonucu her seferinde hakl�l�� anla��l�nca tekrar g�revine iade edildi.

Bir �ok camide vaizlik yapt�. Tesirli vaaz ve hutbeleriyle tan�nd�. �ok y�nl� ve aktif bir ki�ili�e sahipti. Bir ara Mahmudiye Medresesi k�t�phanesinin idaresini de �stlendi. K�t�phanede bulunan kitaplar�n fihristini haz�rlad�. Kaybolan kitaplar� istinsah ederek veya kendi kitaplar�n� kaybolanlar�n yerine koyarak eksikleri tamaml�yordu.

�mr�n� ilme adayan �bn Hacer, sadece hadis alan�nda y�z yetmi�e yak�n eser kaleme ald�. Eserlerini kaleme al�rken �ok say�da kaynaktan istifade etti. Kaynaklar�n� bir bir naklederek bu konudaki titizli�ini g�sterdi. Yapt�� hizmet ve �zverili �al��mas�ndan �t�r� "Emir�'l-m�'minin fi'l-hadis" �nvan�na lay�k g�r�len ender alimlerdendir. (M. Ya�ar Kandemir, "�bn Hacer el-Asal�n�", TDV�A., C. XIX., s. 517) F�k�h alan�nda da otuza yak�n eser yazd�. Bir taraftan f�k�h derslerini okuturken di�er taraftan da �e�itli konularda fetvalar verdi. �al��t�� konuda, ilgili b�t�n kaynaklara ula�maya �al��arak muhtelif fikirleri bir araya toplad�. Farkl� fikirleri verdikten sonra g�r�� bildirme yoluna gitti.

Zaman�n�n b�y�k k�sm�n� okuyarak veya okutarak ge�irdi. Yiyip i�meye �nem vermezdi. �ok g��l� bir haf�zaya sahipti. �nemli �zelliklerinden bir tanesi; bir �eyi yazmakla me�gul oldu�u zamanlarda bile kendisine okunan metni takip ederek d�zeltmeleri yapabilmekti. Hem s�ratli okur hem de s�ratli yazard�. Eser yazma, okuma, ders ve fetva vermeden arta kalan zaman�n� ibadetle ge�irirdi. Talebelerine kar�� ok �efkatli davran�r isteklerini geri �evirmemeye dikkat ederdi. Az konu�arak, kimseyi k�rmamaya gayret g�sterirdi. Ald�� maa�� hay�r hizmetlerinde kullan�rd�. G�revli gitti�i yerlerde devlet paras�yla haz�rlanan yemekleri yemezdi.

Bedi�zzaman, isti�na d�sturunu anlatt�� kinci Mektup'ta bu kaidesinin sebeplerinden alt�nc�s�n� �bn Hacer'in, "Sal�hat niyetiyle sana verilen bir �ey, s�lih olmazsan, kabul etmek haramd�r" �eklindeki ifadelerine dayand�r�r. Bu mektupta Bedi�zzaman, h�rs ve cimrili�in �n plana ��kt�� g�n�m�zde, insanlar�n hediyelerini �ok pahal�ya satt��n� belirttikten sonra, bu yolla meydana gelebilecek sak�ncalara i�aret etmektedir. (Mektubat, s. 18-19)

Risale-i Nur'da, �bn Hacer'in an�ld�� bahiste tefsir kitaplar�, bunlar�n �erhleri ve Kur'an-� Kerim hakk�nda �nemli izahatlarda bulunulmaktad�r. Yaz�lan eserlerin �effaf cam gibi Kur'an-� Kerim'i g�stermeleri gerekti�ine i�aret edilmektedir. Ancak, zamanla hayati �nem ta��yan bu durum g�z ard� edilmi� veya ikinci planda kalm��t�r. Oysaki dini konularda nazarlar�n direk Kur'an'a y�nelmesi gerekir. Bunun i�in de tefsirler okunurken ve incelenirken �ah�slar�n s�zleri de�il, Kur'an'�n ne dedi�ine bak�lmas� icap eder. Mesela, "�bni Hacer'e nazar etti�i vakit, Kur'�n'� anlamak ve Kur'�n'�n ne dedi�ini ��renmek maksad�yla nazar etmeli. Yoksa �bni Hacer'in ne dedi�ini anlamak maksad�yla de�il." (S�n�hat, s. 45)

�rnek bir �m�r ya�ayan �bn Hacer, 1449 y�l�nda Kahire'de Hakk'�n rahmetine kavu�tu. Cenaze namaz� Halife taraf�ndan k�ld�r�ld�. �ok b�y�k bir kalabal�k cenaze merasimine i�tirak etti. Mekke dahil bir �ok yerde kendisi i�in g�yabi cenaze namaz� k�l�nd�. Naa�� Karafet�ssu�ra Kabristan�na defnedildi.

Eserleri

�bn Hacer de�i�ik alanlarda y�zlerce eser yazd�. Yazd�� eserlerin say�s� hakk�ndaki kay�tlar ve rakamlar muhteliftir. Verilen rakamlar 150-300 aras�ndad�r. En �nemli hadis �al��malar�ndan bir tanesi Sahih-i Buhari ile ilgili �erh �al��mas�d�r. �erh ve muhtasar olarak yazd�� iki eserle �ok �nemli bilgiler vermektedir. Et-Tezkiret�'l-hadisiyye adl� eseri on ciltten m�te�ekkildir. Bu eserinde hadis metinlerini bir araya getirdi. Ta�lik�'t-ta'lik eserini yazarken 350 kaynaktan istifade etti.

Yapt�� "K�rk Hadis" �al��mas�nda, derledi�i hadislerin K�t�b-� Sitte ile d�rt mezhep imam�n�n eserlerinde bulunma �art�ndan hareket etti. B�ylece hadislerin sa�laml�k derecelerine �zel �nem verdi�ini ortaya koydu. El-Mu'cem�'l-m�fehres adl� eserinde, okuttu�u kitaplar�n dayanaklar�n�, senetlerini, kaynaklar�n� ortaya koymaktad�r.

�bn Hacer s�z� edilen eserler d��nda; Kur'an ilimleri, f�k�h, akaid, tarih, biyografi, tertip �al��mas�, dil ve edebiyat gibi muhtelif konularda eserler yazd�..
Kaynak: www.davetci.com.tr

Yorum yaz! :: Arkada�a g�nder!

• 13/2/2008 - slm

Yazan: ikikanat

Ya nasibim deyip g�lerek selamla�mak sayg�yla ikramda bulunmak bir yandan,payla��mda bulunmak bir yandan da payla��mlar� okumak hepsi Rab'bimin r�zas� i�in ne g�zel de�il mi?.
Bu sitenin g�zel insanlar� hay�rl� g�nler dilerim...

Ba�lant�